Մարիա Ճէքըպսըն | Maria Jacobsen

Մարիա Ճէքըպսըն դանիացի միսիոնարուհի էր եւ Հայոց Ցեղասպանութեան ամենէն կարեւոր ականատեսներէն մէկը, որուն՝ վերապրողներու սերունդները կը յիշեն «մայրիկ» կամ «մամա» անունով։ 

1907-ին, Նպաստամատոյց ընկերութեան միսիոներներուն հետ Խարբերդ հասնելով՝ ան հոգ կը տանի հազարաւոր հայ որբերու եւ 1915-ի ջարդերուն ատեն կը պաշտպանէ զանոնք՝ շատ յաճախ վտանգելով իր սեփական ապահովութիւնը՝ զանոնք թաքցնելով օսմանեան իշխանութիւններէն։ Ան նոյնիսկ երեք որբ կը որդեգրէ։ Անոր մանրամասն օրագրութիւնը՝ «Դանիացի միսիոնարուհիի մը օրագիրը. Խարբերդ, 1907–1919», կը նկատուի ցեղասպանութեան ամենէն կարեւոր ականատեսի վկայութիւններէն մէկը։ 

Թուրքիայէն հարկադրաբար մեկնելէ ետք, ան կը շարունակէ իր առաքելութիւնը՝ երեխաներ փրկելով, եւ ի վերջոյ կը հասնի Լիբանան, ուր կը հիմնէ «Թռչնոց բոյն» որբանոցը, ուր կը խնամուին Կիլիկիայէն եկած աւելի քան 200 երեխաներ: Ճէքըպսըն լաւապէս կը տիրապետէր հայերէնին, եւ աւելին՝ ան կ'ըլլայ խիստ, որ երեխաները պահեն իրենց մայրենի լեզուն։ Կը մահանայ 1960-ին եւ իր փափաքով՝ ան կը թաղուի իր հիմնած որբանոցի շրջափակին մէջ՝ այն երեխաներուն կողքին, զորս իր ընտանիք կը նկատէր։ 

Maria Jacobsen was a Danish missionary and one of the most vital eyewitnesses to the Armenian Genocide, remembered by generations of survivors as “Mayrig” or “Mama.” 

Arriving in Kharpert in 1907, she cared for and protected thousands of Armenian orphans, often risking her own safety to hide them from Ottoman authorities, even adopting three orphans herself. Her detailed journal, Diaries of a Danish Missionary: Harpoot, 1907–1919, is considered a critical eyewitness account of the genocide. 

After being forced to leave Turkey, she continued her mission of rescuing children, eventually arriving in Lebanon, where she founded the Bird’s Nest orphanage, home to over 200 children from Cilicia. Fluent in Armenian, she made sure the children maintained their mother tongue . She was buried, per her wishes, in the courtyard of the orphanage she founded, among the children she called her family.