Մլքէ Թագուհի (Թամար) | Queen Mlke (Tamar)

Մլքէ թագուհին, ծանօթ նաեւ որպէս Թամար, Գագիկ Ա Արծրունիի (908-943) կինը, Վասպուրականի թագաւորութեան առաջին թագուհին էր եւ 10-րդ դարու հայ քաղաքական եւ մշակութային կեանքի կեդրոնական դէմքերէն մէկը: 

Ան պարզապէս թագաւորի կին չէր, այլ գործուն դերակատարութիւն ունեցած է կառավարման, դիւանագիտութեան եւ եկեղեցաշինութեան մէջ՝ մասնաւորաբար նպաստելով Աղթամար կղզիի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ կառուցումին: 

Անոր ժառանգութեան մաս կը կազմէ նաեւ նկարազարդ հարուստ ձեռագրի մը պահպանումը՝ ծանօթ որպէս Մլքէ թագուհիի Աւետարան, զոր ան նուիրած է Վարագավանքին, 922 թուականին: Այսօր ան կը նկատուի  ամենէն հին պահպանուած հայկական ձեռագիրը: Իր առաջնորդութեան եւ հովանաւորութեան շնորհիւ, հայոց պատմութեան մէջ, Մլքէ թագուհին կը մնայ մշակութային հզօրութեան եւ գոյատեւումի հզօր խորհրդանիշ մը։

Queen Mlke, also known as Tamar, was the first queen of the kingdom of Vaspuragan and a central figure in Armenian political and cultural life during the 10th century. 

Far more than a consort, she played an active role in governance, diplomacy, and church construction, most notably contributing to the building of the Church of the Holy Cross on Akhtamar Island. 

Her legacy also includes the preservation of a richly illustrated manuscript, now known as Queen Mlke’s Gospel, which she donated to Varakavank in 922. Today, it is considered the oldest surviving Armenian manuscript. Remembered for her leadership and patronage, Queen Mlke remains a powerful symbol of cultural stewardship in Armenian history.