Զապէլ (Սիպիլ) Ասատուր - Zabel (Sibil) Asadour

Զապէլ Ասատուր, ծանօթ Սիպիլ գրական ծածկանունով, արեւմտահայ նշանաւոր բանաստեղծուհի է, գրող, մանկավարժ եւ բարերար:

Ան հանդիսացած է «Ազգանուէր Հայուհեաց Ընկերութեան» հիմնադիրներէն մէկը, որ գործած է շուրջ 22 տարի՝ նպատակ ունենալով Պոլսոյ եւ գաւառներու մէջ դպրոցներ բանալ աղջիկներու համար։ 1879-ին, ան հեղինակած է արեւմտահայերէնի քերականութեան դասագիրք մը, որ բազմիցս վերահրատարակած է «Թանգարան» ընթերցարաններուն հետ: Իսկ 1898-ին, Գրիգոր Զոհրապի եւ ամուսնոյն Հրանդ Ասատուրի գործակցութեամբ վերահրատարակած է «Մասիս» գրական ամսագիրը, ուր տպագրած է շարքը մը՝ նուիրուած արեւմտահայ նշանաւոր գործիչներու:

Իր գրական-գեղարուեստական գործերը նուիրուած են հայ կնոջ կեանքին, ներառեալ իր նշանաւոր «Հարսը» թատերախաղը։ Իր երկրորդ ամուսնոյն Հրանդ Ասատուրի հետ փոխանակած  սիրային նամակները, որոնք մինչեւ այսօր պահպանուած են, լոյս կը սփռեն անոր կեանքին եւ անհատականութեան վրայ:

Zabel Asadour, known by her pen name Sibil, was a prominent Western Armenian poet, writer, educator, and philanthropist.

She was one of the founders of the Society of Nation-Dedicated Armenian Women, an organization that actively funded and built schools for Armenian girls throughout Ottoman Armenian regions, which remained active for 22 years. In 1879 she authored a foundational grammar textbook for Western Armenian, and later, together with Krikor Zohrab and her husband Hrant Asadour, helped revive the literary journal Massis, contributing biographical essays on notable Armenian figures.

Her literary work included short stories focused on women’s lives and the well-known play “The Bride”. Surviving love letters exchanged with her second  husband, Hrant Asadour, also offer a personal window into her life and character.